Niğde Koyunlu Kasabası Web Sitesi

1. Çarığımın sırımı;Yün çorapla giyilen keçi,sığır derisinden yapılan ayakkabının deri ipi.(sirim)     
2. Çalı dikeni;Sonbaharda kurak yerde yetişen çiçekleri sarı olan bitkinin dikeni.
3. İt oyunu;Düzenbazlık, hile, nifak katıp iş karıştırma.
4. Tabanları yağlamak;Uzak bir yere yayan olarak gitmek için hazırlanmak. Hızla kaçmak.
5. Turp gibiyim;Sağlığım, sıhhatim iyi anlamında kullanılır.
6. Azgın beygir;Nefsiyle baş edemeyen.Arabaya koşulan, güçlü atın huysuzluk yaratması.
7. Kudurmuş it;Ele avuca sığmamak,aşırı davranış, haylaz,tehlikeli durum almak.
8. Danışıklı dövüş; Birbiriyle tartışan grubun, anlaşarak kazanç sağlayarak çevreye sunmaları.
9. Şapka çıkartmak;Başarılı iş,sanat yapanın karşısında, alkışlamak, tebrik etmek.
10. Damarın kurusun;Birine öfkelenildiğinde, ırsi bir huyunu ima etme amacıyla kullanılır.
11. Elimin ulağı;İstediği zaman çok yakınında, işinde yardımcı.
12. Kalbur üstü;Sıradan olmayan,vasattan iyi, enteresan, çabalı.
13. Sustalı maymun;Suskun yüz ifadesi şekli.Fiziksel olarak insana benzeyen hayvan.
14. Kırık gözlü;Bazı şeyleri gözünden kaçıran.
15. Cılkı çıktı;Bu iş olurundan çıktı.
16. Odun kafalı;Ne yapsan anlamaz.Kafası almaz, kaba düşünen.
17. Sarı çiyan;Sarı renkte, zehirli, çok ayaklı böcek.:(
18. Kendini beğenmiş;Kibirli,burnu büyük insanlara söylenen söz .
19. Süslü bebek;Elinden fazla iş gelmeyip,giyinmeye meraklı.
20. Ana kuzusu;Büyüsede annesinin etkisinden kurtulamayan.
21. Teke sakallı;Koyun(Keçi) cinsinde olan teke diye adlandırılan  hayvanda olan bir tür sakal.
22. Kör şeytan;Şeytanın bir gözünün kör olduğuna inanılan, batıl inanç.
23. Keskin gözlü;Diğer kişilere nazaran, görme kabiliyeti yüksek olan. 
24. Hanım köylü;Hanımının ailesine itibar eden,karısının sözünden çıkmayan evli erkek.
25. Ekmek teknesi;Dükkan,holding, tezgah,tarla,gemi,otobüs,taksi, para kazanılan araç gibi...
26. El kapısı;Genç kızların eşinin ailesi yada hacet için başvurulacak evin kapısı.
27. Horoz dövüşü;Yersiz kavga eden.Bahisle horozların müsabaka yaptırılması.
28. Maskara maymun;Komik yaramazlık yapan, çocuklara söylenen. 
29. Tefe korlar;Bir olayın başkaları tarafından duyulup, dillenip çoğalması.
30. Haybeye gitti;Lüzumsuz, boş yere yok olup, harcanan.
31. Alnından öpmeli;Başarılı, gurur duyulacak iş yapanı ödüllendirip, kutlamak.
32. Cicim ayı;Evli çiftlerin ilk iki üç ayı.Birbirlerine itibar,iltifat ettiği,özen gösterdiği günler.
33. Yalı kazığı;Uzun boylu olan daha çok erkeklere söylenen.
34. Cehennem direği;Heybetli,korkutan nitelikli.
35. Malın mezatta;Malın heba olması.Açık artırmada gerçek değerinden aşağı, elden çıkması.
36. Yaban öküzü;Görgüsüz, kaba davranan.
37. Hasbamın çürüğü;Kendini beğenen kişiye söylenen yakıştırma.:(
38. Canlı cenaze;Ayakta durmaya takati olmayan. İşe yaramayan,suratsız dolaşan insan.
39. Gözü deneli;Gözünden bir şey kaçırmayan.
40. Tuzu kuru:Başkası için endişelenmeyen.Şahsı için herhangi bir kaygısı olmayan.
41. Arkası kalın;Arkasında güvendiği paralı, güçlü bir dayanağının olması.
42. Kurnaz tilki;İşlerini bilgiçlikle halleden.
43. Anasının gözü:Gözü açık, işini bilen.
44. Çalmadan oynar;Her an, kapı gıcırtısına dahi oynayan cinsten.
45. Muşmula suratlı;Yüzünü ekşiten,güler yüz göstermeyen.
46. Tren kaçtı;İş işten geçmek.
47. Orman kibarı:Aslında kaba ama kibarlık taslayan.
48. Kaldırım mühendisi;işsiz-güçsüz, boştagezen, avare.
49. Eli maşalı:Diktatör, yaptırım gücü olan.Arsız söz geçmeyen.
50. İmanımı gevretti;Bezdiren, idare etmesi güç olan.
51. Mürekkep yalamış;Öğrenim görmüş, kültürlü kişi.
52. Kulaktan dolma;Kaynağından değilde ordan, burdan duyup ortalığı velveleye veren.
53. Zincirsiz deli:Meczup.İleri derecede, ölçüyü kaçırmış, aklını kaybetmiş.
54. Kirli çıkı;Mutlaka bir yerde birikimi, parası, geliri olupta dışardan belli etmeyen.
55. Çadır iti;Lüzumsuz lakırdı eden. Sesini yükselterek saygısız, kırıcı cevap veren.
56. Postu Deldirmek;Kurşunla vurulmak,mevta olmak,hayatını kaybetmek.
57. Fasulye Sırığı;Uzun boylu kimselere söylenen alaycı söz.Fasulye yetişirken, dikilen sopa.
58. Hezen Kırığı; Tavanı korumak için düzenli kesilmiş silindir, dikdörtgen uzun ağacın parçası.
59. İtin öldüğü yer;Yerleşim merkezinden uzak,bittik yer.Uzaklığı anlatırken kullanılır. 
60. Dahdah delisi etmek;İnsanı adeta zorla asileştirmek.Çevreye karşı adını çıkarmak.
61. Kanı bitlendi;Daha önce fakir olanın birden zenginleştiğini, kinayeli  dile getirmek.
62. Evlerden ırak;İstenmeyen olay karşısında evindede yaşanmamasını dilemek.
63. Kuyruklu yalan;Aşırı sürekli yalan söyleyeninsöylediği yalan, iftira niteliğindeki söz.
64. Mezhebi geniş:Sorumlu olduklarının namusu konusunda duyarsız,  erkeklere kullanılır.
65. Melli mezat oldu;Zayi oldu,hiç oldu.
66. Ariye gitti;Bozuldu.
67. Yılan kırkan;Ahlak  olarak  çevresindeki kişileri yalan dolanla para  çarpmak.
68. Dış kapının mandalı;Hiç bir bağlantısı,kan bağı olmayan.
69. Dadak madak;Arasıra, bazen.
70. Gözü deneli:Gözünden kaçmayan keskin bakan.
71. Carı cabbar;İşgüzar, işin ehli,elide, ayağıda çevik.
72. Eli değnekli;Kötünün hakkından gelen, korkulup,çekinilen.
73. Kelle kulak takımcak;Sulalece,toplu halde bir yere gitme, bulunma.
74. Honnuk dikisi;Evden çıkmayan, insani ilişkisi zayıf insan.
75. Deli  sengi:Abuk,subuk konuşup, küçük düşüren dengesiz insan.
76. Mossurası Meydanda;Ne olup olmadığı ortada,vaziyet ortada anlamında.
77. Yürek kakkınlığı;Her an endişelenip, yüreği ağzında bir haber beklemek.
78. Sazı tamburası;Yaş olarak epeyce ihtiyar olanın ölümü için söylenir.
79. Ölüyün körü;Kızınca verilen tepki.
80. Yortusu tuttu:Huysuz,yersiz huzursuzluk çıkaran.
81. Ölüm iyisi;Ölecek hastanın geçici iyi olması.
82. Arasat keliği:İki arada, bir derede kalıp bir yere sığmamak.
83. Heybesinde tıraş görmek;Çekememezlik tavırları sergileyen.
84. Dış kapının mandalı;Uzak akraba.
85. Dığdığının dığdığısı;Akrabalıkla alakası olmayan.
86. Can şenliği;Yanlızlıkta yanında birinin varlığı.
87. Kerameti kendinde sanıyor:Yüzsüz,hatasını ikaz etmeden anlamayan, umursamaz.
88. Hakbayram sanıyor;Aslında yaşanmayan bir olayı, yaşanmış sayıyor.
89. Şama vurdu şakıdı;İnsan içine çıkıp ele güne karşı küçük düşmeden,ferah hayat sürmek.
90. Fikirsiz fırasatsız;Hiç bir şey umruna takmayan, el,ar bilmeyen.
91. Hele bakmanya:Örnek vermek,işaret etmek.
92. Üst pahası;Yaşanan tüm olumsuzlukların,  üzerine yaşanan daha beter  bir olay vuku bulması.
93. Namaz dirisi;İlerleyen yaşına rağmen ibadetini aksatmayan,halen sağlıklı olan yaşlıya derler.
94. Siyahını sildi:Hayat yolunda bahtının gülmemesi.
95. Düdem oldu:Alkışlanacak, öğülecek  iken ele güne rezil oldu.
96. Güplemeye tutulmak:Çok sevdiği birinin  özlemiyle  hasta olup yataklara düşmek.
97. Tun tun aşırı gitti:Uzak diyarlara gidişinden hoşnut olmamak, ayrı kalmak.
98. Kazı koz anlama:Söyleneni farklı anlama, algılama.
99. Dış kapının mandalı:Uzak akraba.
100. Sonunumu topluyon:Ölüme yaklaşıp son nasibini yemek, eşya biriktirmek, hırsla dünyaya bağlanan  kimseye denir.
101. Estim akıllı:Gidip gelir aklı, istikrarsız, kararsız güven duyulmayan.
102. Cıcığını çıkardı:İşi iyice salladı, yokuşa sürdü, yıprattı.
103. Cülük çıkaracak:El  içine karışmayan, evinden çıkmayan, sıcağı seven fazla yatıp, oturan.
104. Ceciği çıktı:Ayakta fazlaca iş görüp, ayak bilek, topuğun üzerinde durulmaya hali kalmaması.
105. Feri kesildi:Takati kalmadı, anlamında sitem, daha çok şikayet ederken kullanılır.
106. Faruk furuk:İşe yaramaz nesne.
107. Dünya gaylesi:Dünya ile ilgili günlük işler,gerekli işlerle zaman geçirme.
108. İnce Ağrı:Beklerken sabırsızlanmak, ummak umduğuna erişmek için sızlanmak.
109. İki etek bi tütek;Alel acele, zamansız  yersiz acele etmek.
110. Gişiğim ağırlanmadı;Ettiğim ikrama karşılık ihanet gördüm niteliğinde.
111. Gürcü kızı, kel Rahmi:Zannedildiği kadar çok kimse yok, bildik kişiler deme manasında kullanılır.
112. İçi Göpcümek:İçinde bir kıpırtılar olması, istek duyması, içinin alması.

• Derleyen:Emine Genç

www.koyunlum.net

Site Yöneticisi;emeğe saygıdan dolayı kopyaladığınız bu yazının en azından kaynağını belirtme nezaketi göstermeniz rica olunur.Yazımız site yöneticimiz tarafından günlerce derlenip kaleme alınıp hazırlanmıştır.Kopya değildir.

Yayınlama hakkı www.koyunlum.net e aittir.