KOYUNLU-NARDEK-PEKMEZ HAVUSU -KAR KATMASI-PEKMEZLİ ERİŞTE-PEKMEZLİ YUMURTA
Written by Fatih
Saturday, 03 January 2009
Kar Katması
Malzemeler:
Bir kase Kar,
1 su bardağı pekmez.
Yapılışı:
Eski yıllarda kış mevsiminde kar yağınca epeyce kalırdı.İlkbahar yaklaşıp cemre düşene dek kar olurdu.Köy yerlerinde hava temiz olduğundan kar; bulgur bulgur olurdu.Üstündeki karlar çekilir alttaki temiz kardan yenirdi.Bir tabağa alınır, üzerine pekmezden gezdirilerek elde edilen karışıma kar katması denilirdi. Güneş açan havada komşular toplanır.Evlerin topraktan olan çatıları(dam )kürüyüp, yuğulmasının ardından,karın ardından açan güneştetemiz kar tabağa alınır, üzerine pekmez dökülür.Kaşıkla kalabalıkla birlikte yenirdi.Yaz aylarında dağdan eşekle kar satan yaşlı dedeler olurdu.Onlardan kar alınır ondanda “kar katması” yapılırdı.
Hatırlatma:Her türlü telif hakkı ve yayınlama hakkı www.koyunlum.net e aittir
Şimdiki yıllarda kar havada karbondioksit oranı çok olduğundan yenmez.Ancak dağdan gelen kar, temiz olduğundan emin olunca yenilebilir.
Kar yiyen çocuklarda boğaz ağrısı görülmeside kaçınılmaz sonuçtu.Yine eskilerin tabi doğal ilacı devreye girer.Sobanın alt közünde, pişirilen elma boğaza tülbentle sarılırdı.İsporto sürülür, şişe vurulur,ıhlamur kaynatılırdı.Doktora gitmek , ilaç almak en son çare, kendi çabalarıyla tedavi olurlardı.Sağlık ocakları bu kadar yaygın değildi.Yokluk deyin ya da şartlar, yaşam tarzı böyleydi.Damak tadı, lezzet farkı olarakda değerlendirebiliriz.
Önceki yıllarda seferberlikten çıkan halkın yoklukla mücadele ettiği bir gerçek.Atalarımızdan duyduğumuza göre"sirkeye ekmek banıp yerdik "derlerdi.Bebeklere su verilmediğini,ısıtılmış toprağa sarıldığı, kundakta büyütüklerini söylerler.Rençber olan halk yeterince bebeklerine bakmaya zaman ayıramazlarmış.
Kar katmasının yanısıra evlerinden bulunan başka şeylerde getirilir birlikte yenirdi.Tuzlu balık yerlerdi,tuzlu balık bakkalda bulmak mümkündü.Yine şimdilerde tedariği güç, o tadı bulunamayın besinlerden biridir.Özellikle köye gidenlere sipariş verilirdi.Tansiyonu olmasına rağmen eski toprak büyüklerimizin canları çekerdi.O eski tadı arayanlar.Kırmızı havyarı olurdu,tuzlu balık her balıktan yapılmazdı.Onu işin ehli kişiler tuzlardı.Tuzlu balığı yapan ehil eller rahmetli olunca, o eski ayarı tuturamadılar.
Yine pekmezle yapılan farklı bir karışımda bulgurun ince tozu ile yapılır. Buğday yıkanıp süzülür kurutulur.Yazın sonları bulgur kaynatıp kurutulur. Değirmende bulgur için öğütülür, gelince iteğiye serilir, tozu kevgirden geçirilirdi.Bu işlem yapılırken, bulguru kevgirden geçirirken savrulan düğür tozundan tabağa alınıp pekmez ile karıştırılıp pişirilmeden yenirdi.Bu karışımagavut denirdi.Aside tatlısında kullanılan irmik yerinede kullanılırdı.Pekmez tatlı olarak daha çok tüketilirdi.Aynı şekilde yoğurt üzerine pekmez dökerekde yenir.İnanması tuhaf gelecek belki şimdiki genç jeneresyona ama pekmezli yumurtalı yapılırdı.Bakır tavaya tereyağı koyulur birazda sulandırılmış pekmez üzerine yumurta kırılırdı.Yine cevizli pekmezli erişte.Yine oda erişte tuzlu suda haşlanır, süzülür tuzu çıkarılır.Tere yağı kızdırılmış , pekmezle , üzerine cevizle yenirdi.Sıcak tüketilirdi.Nardek diye bilinen pekmezle sirke karışımı ekmek banıp yenilirdi.Pekmez havusupekmezle unun tereyağı ile bulamaç halinde pişirilip sıcak sıcak yenmesi pekmez ile yapılan bir tatlı çeşididir.
Sağlık açısından kan yapıcı özelliğe sahip pekmez günümüzde tüketimi azalmıştır.Özendirici sunumlarla yenmesini sağlamak gerekir.
Hatırlatma:Her türlü telif hakkı ve yayınlama hakkı www.koyunlum.net e aittir
Şükretmek için bir çok sebebimiz olduğu üzere Allah' ın verdiği soframız daki bugünkü zenginliğe binlerce şükretsek azdır.Rabbimize hamd olsun.Bizleri yoklukla terbiye etmesin.Rızık darlığı çektirmesin.Muhanete muhtaç eylemesin.Devletimizin varlığını daim eylesin.Allah varlıktan yokluğa düşürmesin.Kar gibi büyük bir nimetin yokluğu yeryüzünde kıtlık sinyalidir.Böyle büyük bir nimete kış aylarında buluşabilmek ne büyük bir lutuftur.Yazın verimin olması denge buna bağlı, barajlarımızın su ile dolması.Yarab bizi kuraklıkta muhatap eyleyip, sınamasın.Allah(C.C.) bizleri şevkat ve merhametiyle kuşatsın.Seferberlik yıllarındaki yoklukla muhatap eylemesin.Büyüklerimizin ne çilelerle bize emanet ettiği bu cennet vatanın nimetlerine sahip çıkıp şükredelim.
Site Yöneticisi;emeğe saygıdan dolayı kopyaladığınız bu yazının en azından kaynağını belirtme nezaketi göstermeniz rica olunur.Yazımız site yöneticimiz tarafından derlenip kaleme alınıp hazırlanmıştır.Kopya değildir.
Yayınlama hakkı www.koyunlum.net e aittir.
Last Updated ( Tuesday, 16 February 2010 )
Niğde/Koyunlu Yemekleri-Çemen
Written by Fatih
Saturday, 26 May 2007
Çemen
Malzemeler;
5 yemek kaşığı çemen unu,
1 başsarımsak,
gözkararı tuz,
karabiber, toz biber,kimyon,
çemen boyası yada biber salçası .
İsteğe bağlı 250gr kıyma.
YAPILIŞI;
Çemen unu elenir.Suda istenirse yıkanır.Sarı suyu atılır.Çemen unu ıslatıp kabartılır.
Sarımsaklar ayıklanıp dibekte dövülür.Çemen ununun içine kimyon, tuz,karabiber,toz biber,kimyon katılır.Çemen boyası yada onun yerine bir kaşık biber salçası katılır.
Kaşıkla çırpılarak karıştırılır yada yoğrulur.Tercihen içine kıymada koyulabilir.Kıyma iyice yoğrulup içinde pişmesi sağlanır.Ekşimemesi için serin yerde muhafaza edilir.İyice özemesi için biraz bekletilir.Çayla birlikte ekmeğe sürülerek servis yapılır.
Çemen unu aktarlarda bulunur.Çemen malzemesi aktarlar tarafındanda ayarlanır.
Genelde açık havada serin havalarda veya yatarken, misafirliğe gidilmeyeceği zaman tüketilir.
Bu tarif sitemiz tarafından yazılıp hazırlanmıştır. Kopyalanmaması rica olunur.
Hamuru için: 500 gr. Un, 42 gr. yaş maya, su Bir şeker kaşığı toz şeker,
İç malzemesi için: 250 gr. tahin,
Üstüne sürmek için: 1 yumurta.
Hazırlanışı :
İlk önce bir bardak ılık suda, bir şeker kaşığı şekerle maya ıslatılır.Ilık su, un, maya karıştırılarak yumuşak bir hamur elde edilir. 15 dakika bekletilir. Sonra 10 eşit parçaya bölünür ve her bölümü tabak büyüklüğünde açılır. Hamurun üstüne tahinli ,( tahinin yağı azsa yağda ilave edilir) karışımı sürülür ve kol böreği şeklinde sarılır.Daha sonra bu hamur mermer tezgah veya sert zemin tahtada vurularak eskitilir.Burgu şeklinde birbirine ters istikamette kıvırılır.
Hamur uzatılabildiği kadar uzattıktan sonra gül gibi sarılır, üzeri bastırılır oval şekil verilir. Bir süre tepside bekletilip kabarması sağlanır.Çok fazla mayalanırsa kuru olur.Üzerine yumurta sürülür.Kızgın fırında pişirilir. Fırından çıkınca üzeri sarılır yumuşaması için.Çayla birlikte servis yapılır.
Niğde' de tahinli pide sevilerek yenir .Özelikle ramazan aylarında tahinli pide rağbet görür.Önceleri tahinli pidesi meşhur olan ustalar vardı.Çarli diye bilinen usta tahinli yapmak konusunda ismini Niğde'de hayli iddialı bir ustaydı.
Malzemeler : 2 su bardağı bulgur 1 büyük soğan 2 domates 3 sivri biber 2 çorba kaşığı tereyağ 3 su bardağı kaynar su 1 tatlı kaşığı tuz iki adet patates
Hazırlanışı :
Göz kararı sıvı yağla doğranmış soğanı koyup pembeleşinceye kavrulur.Tere yağı yandığı için bu usulde soğanı kavuruyoruz. Doğranmış biberleri ekleyip iyice ölüne dek tahta kaşıkla karıştıralım.Domatesleri de ilave edip , domatesler eriyene kadar pişirmeye devam edin.Domates olduğu için yarım yenek kaşığı domates veya biber salçası ilave edin.
Yıkanmış bulgurları da katıp hafif kavurun.Tere yağını içine salın.Kesme şeker büyüklüğünde dağranmış patetesi ilave edin. Suyu, tuzu da ekleyip kısık ateşte 20 dakika pişirin.Tencereyi ateşten aldıktan sonra göz göz olunca demlenmeye bırakın.
Öneriler:
Patates yerine patlıcan, mantar,ciğer,haşlanmış yeşil mercimeklede pişirilir.
Yanında çoban salatası,kıvırcık salatası, turşu, yeşil, kuru soğan , biber herhangi biriyle servis yapın.Bulgur pilavı yanında cacıksız gitmez.
Büyük bir baş soğan doğranır, sıvı yağda beyaz kalacak şekilde hafif kavrulur.Daha sonra bir adet içine ufak doğranmış domatesler doğranır.Çok az salça konur.Ardından yıkanmış ince bugur ilave edilir.Sırayla doğranmış nane, dere otu,maydonuz,yeşil soğan,iki diş sarımsak ilave edilir.tuzu, karabiberi, pul biber veya toz biber atılır karıştırılır.Yapraklar asmadan küçük ince ak üzüm yaprağı toplanır. Yapraklar iyice bol suda yıkanır.Kükürt, tozlardan arındırılır.Yapraklar suda haşlanır.Haşlanma suyundan içe dökülür, bir bardak taze elde edilmiş inek sütü dökülür.Bulgurlar hafif pişmiş olarak suyunu çekince kapağı kapatılır.
Haşlanmış yaprakla birlikte ikindi vakitleri bahçede veya balkon gibi açık havada eş dost ile birlikte yenir.
Not;Mutfakta buz dolabınızda pastırma varsa pastırma çemeni gerek yaprak sarmada,gerek içde tercihen kullanılır.Malum çemen kokusu rahatsız ettiği düşüncesiyle uygun durumlarda kullanılır.Niğde, Kayseri'ye yakın olduğu için Kayseri'den gelen İmamoğlu gibi tanınmış markaların pastırma,sucuk,çemeni tüketilir.Annelerimiz yaprak sararken bulgur,yada pirinçle yarı yarıya karıştırarak kullanırlardı.Kışın salamura, yazın taze yaprak sarması sofraların vazgeçilmez yemeğidir.Hatta eskilerin cuma günü yaprak sarma gibi adetleri vardı. pastırma çemeninden yaprak içlerine eklerlerdi.Yaprak kıymalı içlede yapılır.Üstüne yoğurt dökülerek servis yapılır.
Niğde bağlarıyla bilinir.Bilindiği gibi Niğde bağları türküsü bile vardır.Niğde yaprağınında kendine özgü bir tadı vardır.Toprak tencerede pişirildiği zaman etrafa enfes bir koku yayılır.Yaprak toplarken el ayası gibi olanı, ak üzüm yaprağı ve sarmayı elverişliler kartlaşmamış olanlar tercih edilir.Bayramlarda ikram etmek için son yıllarda yaprak sarması hanımların rağbet ettiği , aparatif çeşidi olarak yer almakta.Bazı yörelerimizde yaprak sarmasını sarmayı yatsı değilde,dik olarak yerleştirerek düdüklü tencerede pişiriyorlar.Tokat yaprağı ince olması ile tanınır. Bey pazarı yaprak sarması restoranların en gözde yemek çeşididir.İzmir yaprağı ülkemizde çeşitli şehirlere pazar ve marketlerde satılır.Niğde'nin yaprağıda Türkiye çapında tanınıp, pazarlanmalı.Üretimde yenilikler, yeni zirai tedbirle üretici desteklenmeli.Bakımı zor olduğundan o güzelim bağlarımız ne yazıkki harap oldu.
Bu tarif sitemiz tarafından yazılıp hazırlanmıştır. Kopyalanmaması rica olunur.
Yemeklerimiz 
2 su bardağı bulgur 
1 büyük soğan
