GENEL BİLGİLER kasabaları: Azadlı,Akbaşlar,Bahçeli,Bademdere,Burç,Çukurkuyu,Çayırlı,Dikilitaş,Elmalı,Fertek, Gölcük,Gümüşler,Kızılca,Koyunlu,Konaklı,Kayıllı,Karanlıkdere,Kemerhisar,Orhanlı, İnni,Hacı Abdullah,Hacı beyli,Yıldıztepe... Dikilitaş; Niğde merkeze bağlı olan ve il merkezine 48Km uzaklıkta bir yerleşim yeridir.Kayseri yolu üzerindedir. Kasabanın ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri Patates, Şekerpancarı ve Tahıl (buğday, arpa) ürünleridir. Elmacılık ise durmuştur.
Dikilitaş'ın Nüfusu :
2000 1.788'dir.
Dikilitaş ismini kasabanın girişinde bulunan dikilitaş'dan almıştır. Kasabanın eski adı "Enehil" dir. Kasabada iki adet tarihi belli olmayan kilise bulunmaktadır. Mübadele öncesi burada 200 ortodoks aile ve 80 müslüman aile yaşıyormuş. Bundan bir iki asır önce buralardan İpek Yolu geçermiş. Suriye'den İstanbul'a giden kervancılar bu yolu kullanırmış. Kervancıların dinlenme yerlerinden biride bu kasabadır. Fertek; Fertek kasabamız Niğde’ye yakın oldukça sık gidip,gelen aracı olan ulaşımı kolay olan bir beldemizdir. Fertek’in nufusu;977dir,fakat yaz ayları gelenlerle kasaba kalabalıklaşır.
Fertek Melendiz dağları yamacına sırtını vermiş, bağlarıyla yemyeşil şirin bir kasabadır.Çok farklı özelliklere sahiptir.İçinden geçerken ağaçlı yolların güzelliği, yol kenarındaki söğüt ağacıyla süslü havuzuyla,ilginç mimarisiyle yapılmış olan taş evleriyle sizi cezbeder.Hele yeni açılan çay bahçesi, restorantları ve fırından gelen mis gibi ekmek kokusu, sabah erkenden çıkan Fertek çöreğinden kahvaltıda çayın yanına almadan geçemezsiniz.lkbahar,yaz,sonbaharsa kapıda oturan kadınlara rastlarsınız.Genç kızlar dantel ören.Ya o pencerede, balkonda sardunya,aslanağzı,ıtır, subay şapkası,mastika,küpeli,onbir aylık gibi envai çeşit çiçeklerin güzelliğine ne demeli.Niğde’li olupta bugüne dek Ferteği gelip görmediyseniz. Çok şey kaybetmişiniz demektir.
Fertek’le,Niğde nerdeyse birleşmiştir.Yeni yapılan evlerle.S.S.K. blokları.Hastane yol ayrımından, yada Niğde’nin çıkışındaki Derbent mezarlığının karşı yolundan girerek o yoldaki güzel evleri, Kumluca'da eski kiliseden dönme camiyi, bağların,bahçe, bostanların seyriyle yol güzergahınızı daha güzelleştirebilirsiniz.Yol boyunca bahçesinde tere,nane,yeşil soğan yetiştiren kadınların uğraş verdiği tamamen doğal bir Anadolu kentinin profiliyle karşılaşırsınız.
Fertek’te büyükbaş hayvanlardan inek yetiştiren evler vardı giderek bu azalıyor.Halis peynir,yağını kendi elleriyle üreten halk artık bu özelliğini kaybetmek üzere.Bağlardan yetiştirilen üzümden elde edilen pekmez,kuru üzümü kendi yetiştirip elde eden çalışkan üreticidirler.Elma,kayısı bahçelerinin bakımı ile ilgilenen erkek,kadın kendi yetişdikleri meyva,sebzeyi tüketirler.Niğde,Bor pazarında satarlar.Başka şehirlerde yaşayan hemşehrileride Fertek’ten kışlık olarak,sonbaharda alıp götürürler.
Fertek’liler konuşma üslubu kelimelerin sonunu uzatarak konuşurlar.Tabiki artık konuşma üslubu ordada öz türkçemiz kullanılıyor. .Önceleri “netsen yavrummm...,abbovvv...”gibi kelimeler kullanırlardı.Fertek’te okumuş oranı yüksektir.Genelde bürokraside görev yapmış, kariyer sahibi insanları vardır.Geçmişi tarihiyle köklüdür. Ferteği ancak bir Fertek’li daha iyi anlatır. Acizane dilimiz döndüğünce anlatmaya çalıştık. Sürçülisan ettikse affola...
www.koyunlum.net
Emin Selamoğlu' nun yazısından alıntı yaptığımız aşağıdaki paragrafa ibareye göre Fertek;
Rakısı ile söylenen şu ibarelere rastlarsınız.
Araştırmacı Jak Delon İstanbul;un meyhaneleri adlı eserinde yada Reşat Ekrem Koçu İstanbul Ansiklobedisinde uzun uzun anlatırlar .Jak Delon Atatürk;ün Fertek;li Dimitri ağanın sakız rakısını çok sevdiğni söyler.
Kasaba 1924 Mübadelesinde Ortodoks nufusun (İstanbul'a yerleşenler kurtulur).Neredeyse tamamı Yunanistan'a gönderilir. Balkanlardan gelenler yerlerine yerleştirilir ama nafile kasaba hızla göç kaybına maruz kalır.Bir köy kadar nufusu azalma gösterir.
Fertek’te gezilecek yerler; Mesire yeri,yakın köylere Küçükköy,Hançerli’ye gidin. Bağlar arasındaki gizli patikalardan yürüyün. Yeraltı şehrini ziyaret edin. Ortokslar için kutsal su (ayazma) olan Mandilmos’u görün. Kasabanın içinde yer alan 16.yüzyıl yapısı camiyi ve iki kiliseyi ve hamamı gezip,görün. Hamamın ve kilselerin Karamanlıca (Yunan alfabesiyle yazılmış Türkçe) yazılmış kitabelerinin gizemini çözün.Yeni açılan kafeteryalarda çay için,kebabçılarda karnınızı doyurun.
Niğde’de en örnek belediye çalışmasıyla temiz,nezih bir kasabadır.Sorunlarını aşmış,eğitim olarak okullarıyla gerçekten takdire şayan Niğde’ye yakışan bir kasabadır.Dileğimiz oki diğer kasabalarımız gibi nüfusu azalma göstermeyip belediyeliğini kaybetmesin.Yeni yasalarla sayım tekniğiyle bu zorlaşıyor.Belde adına her konuda olduğu gibi bu konudada belediye başkanı Mahmut Şafak'ın olumlu çalışmalarını tebrik ediyoruz.
Emin SELAMOĞLU Gerek resim uyarlaması gerekse metin olarak bu yazı serisi www.koyunlum.net sitemiz tarafından derlenerek yazılmış monte edilmiştir. Yeşil Burç; Yeşilburç köyü Niğde’ye 5km mesafededir.Vadi üzerine kurulmuştur.1924 yıllarında Rumların yaşadığıköklü bir tarihi geçmişe sahip beldemizdir.Güzel taş evleri,bahçe,bağ,bostanlarıyla adı üstünde olduğu gibi yeşil olan kasabamızdır.Kasabada halı atolyesi,kütüphanesi,hamam,su değirmeni,bulgur değirmeni,han,okullar,yurt vardır.Yeşilburçta bilinen kiliseden dönme cami 1807 yılında onarılmıştır.Eski rum evleri ilginç mimarisiyle görülmeye değer.Koruma altına alınması gereken tarihi doku.Ayrıca eski hamamıda gözardı etmemek gerek. Her yıl geleneksel helva günü yapılır.115 yıldır bu günlerde önemli etkinlikler yapılır.Ağaç dikmeye, hemşehrilerin bir araya gelip kaynaşmalarına vesile olur.Yeşilburç’un kayısı,elması tadı ile tanınır.Gerçekten gidip görmeye değer beldelerimizden biri.Köy çeşmesiyle, akıp giden çaylarıyla şirin bir köy görünümündedir.Yeşilburç’a Gebere barajıda ayrı bir güzellik katar. Niğde’ye bu kadar yakın ulaşımı kolay Yeşilburç’u Niğde’ye geldiğinizde görmeden gitmeyin.
Yeşilburç ile ayrıntılı bilgileri Niğde’yi adım adım araştırıp kaleme alan
Değerli yazarımız Ömer Fethi Gürer beyin Yeşilburç kasabası tanıtım yazısından detaylı öğrenebilirsiniz.
Kaynaklarıyla sağlıklı bilgilere ulaşabilirsiniz.Yeşilburç köy olarak anılır.
Çukurkuyu Kasabası; Çukurkuyu kasabası Belkoru yaylası,Melendiz dağlarının bir kısmını içine alan alanda yer almaktadır.Tarım arazilerine sahiptir.Sulama kooparatifi, su kuyularıyla sulamaya destek sağlamaktadır.Diğer kasabalarımızda olduğu gibi ekonomik, eğitim amaçlı göç edenler olmuştur.Geride kalan yerli halk ortakçılık, icarlama usuluyle tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır.Kasabanın bir kısmı Bursa’ya göç etmiş.Çeşitli şehirlerde İstanbul,İzmir Ankara, Bursa gibi büyük şehirlerde hurdacılıkla meşguldür.Kamyonculuk yapanlar,başarılı iş adamları,meslek sahipleri vardır.Çobanlık yapanlar ise koyunların azalmasıyle azaldı.Çoğu emekli, kışın boş olanlar kahvehanede zamanını geçirirler.
2000 yılı sayımlarına göre hane sayısı 876 , nüfusu 3479’dur.
Ulaşımı eski yeni yollar kavşağından,kasabayı ilçeye bağlayan ilk yol Kayının güneyinden Emen ovasından geçen yoldan yapılır.Resmi yol Çukurkuyudan kayı üzerinden Cücü burnunaAltunhisar, Bor yoluna bağlanmış ana yol olarak kullanılmaktadır.
Önceki yıllarda yaylacılık, göçebe hayatı yaşanmıştır.İlk önceleri Bektik Türkmenlerinin çıktığı yaylalara daha sonraları Bektiksiz çıkarak yurt edinirler.Bu töreler yaşatılmaya çalışılır.Bel koru, Çöl yurtları,Köy kırı yurtları,Kule yurtları,Bayatsalı yurtları,Dumlu yaylası(Üç kapılı) adlarıyla yurt diye anılan yayla, yerleşim merkezleri vardır. Koyunlu kasabası;
Koyunlu kasabası Bor'dan Niğde'ye giderken solda, Niğde'den gelirken sağda Birko Koyunlu Fabrikasından yol ayrımı olan ve hilal şeklinde görünüme sahip Boz tepe eteklerinde kurulu beldemizdir.
Koyunlu adını koyunları çok oluşundan almıştır,asıl adı Adurmusun dur.Cumhuriyetin kurulmasıyla belediyelik olmuş.Takriben 600 yıl önce Musul'dan gelen Adil dede tarafından kurulmuştur.Rivayet üzere bir türkmen beyi olduğu söylenir.Koyunlu'ya en yakın köyler Fesleğen,Hançerli,İlHasan’dır.
Koyunlu kasabası alış veriş, çeşitli ihtiyaçları için Salı günü Bor pazarına, Perşembe günü Niğde pazarına gelir.Günümüzde her ne kadar marketler çoğalsada bu gelenek sürdürülür.
Koyunlu’lar genelde esnaf olurlar.Son yıllarda okuyan çeşitli meslek sahibi olanlar çoğalmıştır. Halı mobilyacı olarak tanınırlar. Türkiye’nin çeşitli vilayetlerinde bu mesleklerini icra etmektedirler. Çalışkan kişiliğe sahiptirler. Kadınları ise önceleri halı dokuyarak geçimlerini sağlıyorlardı. Koyunlu göçden nasibini alan bir kasabamızdır. Şimdilerde ilkokullarda çok az öğrenci bulunmaktadır.Çoğu eğitim için Niğde’ye gelmektedir. İlk ve ortaokul mevcuttur.Koyunlu’yu Bor yoluna bağlayan yol üstünde Niğde Öğretmen lisesi,okullar vardır.Çok önceleri kış şartları ağır olduğu günlerde okumak için çocuklar Niğde’ye gidip gelirken zorluklar çekmişlerdir. Koyunlu’da tarım arazisi, bostan, meyva yetiştirme yok denecek kadar azdır. Son yıllarda Yeni evlerde bahçelerde krizma yaptırıp toprak döktüren halk yeni meyva ağaçları yetiştirdi. Şeftali,kayısı, elma,erik ağaçları suyun ve bahçıvan bakımıyla ,desteğiyle yeşertmiştir. Daha önce kurak olan araziyi. 1986 Yılları kurulan kooparatif Koyunlu’nun gelişmesinde önemli bir faktördür.Yaz ayları kasaba çok kalabalık olur.
Koyunlu kasabasına düşkündür.Koyunlu Niğde milletvekili çıkartmış mecliste temsil etmiş bir kasabamızdır. İklimi;1200 rakımlı kasabamız şimal rüzgarlarına maruz kalır.Buna rağmen Niğde 300metre kaldırılmış fakat yerleşim merkezimiz Adurmusun kadar soğuk değildir. Gerek resim uyarlaması gerekse metin olarak bu yazı serisi www.koyunlum.net sitemiz tarafından derlenerek yazılmış monte edilmiştir. Bahçeli Kasabası; Bahçeli kasabamıza Bor’un çıkışından deri fabrikasının karşı yolundan ayrılan yoldan ulaşabilirsiniz.Bahçeli kasabası Niğde’mizin şirin bir beldesidir.Bahçeli’nin eski adı;Diregun’dur.Tyana krallığı içinde değişik adlarla anılmış olabilir.Yeşil alanıyla, elma bahçeleri, kayısı,erik, sarı kiraz,şeftali bahçeleri,bağları,bostanlarıyla yeşille içiçe yaşanan biryerdir.Perşembe sabahı Niğde’ye erkenden ilk otobüs servisiyle kovalarıyla baharda yetişdirdikleri meyvaları satmaya gelen kadın,erkek, çocukları görürsünüz.Salı pazarı günü Bor’a gelirler.Zaten Bor yakın olduğu için daha çok Bor’a alışveriş, temel ihtiyaçlarını gidermek için gelirler.Çalışkan, azimli kişiliğe sahiptirler.Okumuş öğretmen, doktor çeşitli mesleklerde belirli mevkilere gelmişlerdir.Ayrıca sıcak kanlı, sevecen, msafir perver, kadirşinas mizaca sahiptirler.Tutucu (bağnaz)değil, yapıcı, mantıklı geleceğe yönelik, yenilikçi bir halkı vardır.  Günün şartları neyi gerektiriyorsa o yönde ilerleme sağlayan, bahçede köylü, evde hanımefendi her ikisinide hakkıyla yerine getirerek hakkından gelirler.Kadınların rolü çok fazladır.Gerek ürün yetiştirmedeki sorumlulukları, çoluk çocuk, eş dost akraba ile iletişimde kadın aktif rol oynar.Başarılı olmakta onların kararlı, istikrarlı tutumlu olmalarına borçludurlar. Mutfaktaki hünerlerini söylemeden geçemeyiz. Sofraları açık,misafirperver uzaktan gelen, yolcu misafire karşı daha itina gösterirler. Bahçeli Roma devrinden kalma Köşk diye bilinen mesire yeri ilede Niğde’lilerin ziyaret ettiği yerler arasındadır.Yazın sünnet çocuklarının dolaştırıldığı, davul zurnacıların çalıp söylediği, mangal yakan kişilerle renkli bir görüntü arzeden, tarihi dokusuyla hakikaten gelip görülmeye değer doğal güzelliktir.Geçmişi çok eskiye dayanan Roma’lılardan kalma havuz günümüze taşınan dünyadaki ender tarihi kalıntılardan biridirBu bölgede yapılan kazılarda halk arasında altın bulunduğu söylentileri olur.Höyük’te yerleşim bölgesi varlığı yapılan kazılarda ortaya çıkmıştır. Bahçeli’de doğu ile batısı Osmanlı döneminde Yavuz Sultan Selim’in Çaldıran,Ridaniye seferlerinde tarihi yolu kullanmıştır. Bahçeli doğu ile batısı arasında tarihi yolu Yavuz Sultan Selim Çaldıran ve Ridaniye seferlerinde kullandığı bilinmektedir.Katırcı yani kervan diye anılanların yolunun 40 geçit mevkiinde kaybolmak üzere olan izleri mevcuttur. Bahçeli yeşille zaten içiçe olduğu için hemen hemen her ev bahçe içindedir.Bu yüzden pikniğe gerek kalmaz.Evler buna müsaittir.Özel hayat bahçe içinde kalır.Malum küçük yerlerde teklifsiz misafirlik olur.Haber vermeden vakitli vakitsiz kapı çalınır.Bunun verdiği insanlar arasındaki dayanışma daha sıkı olup, kaynaşılır.Dertler, sıkıntılar paylaşılır, işler yardımlaşarak yapılır.Bahçeli bu özellikleri barındırır.Giderek azalsada hala özelliğini korur. Gerek resim uyarlaması gerekse metin olarak bu yazı serisi www.koyunlum.net sitemiz tarafından derlenerek yazılmış monte edilmiştir.
Bademdere kasabası; Bademdere kasabamıza Niğde’den Kayseri yolundan ulaşılır.Niğde’ye 67km Çamardı ilçemize bağlıdır.Bademdere Demirkazık diye bilinen Aladağı'yla daha çok tanınır.Kış turizminde Ala dağ'lara yurdun çeşitli şehirlerinden, yurt dışından dağ turizmine ilgi duyanların rağbet ettiği yerdir.Demirkazık köyünde Gençlik ve Spor il müdürlüğünce işletilen Dağcılık okulu, otelinde konaklama imkanı vardır. Yazın doğallık arzeden görünümü, dağ havası, serinliği için tercih edilir.Balık çiftlikleri bölgeye renk katmıştır.Bademdere Demirkazık dağlarına bakar.Dolayısıyla kışın soğuk, yazın serin olur. Elma, erik, kiraz, şeftali bahçeleri ile yeşil bir beldemizdir.Bademdere'nin elması,salatalığı Niğde pazarında revançta olan mahsullerdir.Yazın piknik için gittiğiniz Bademdere’de Aladağın yamacına doğal güzellikleri gözler. Ayrıca kanyonların muhteşem görüntüsünü seyredersiniz.Buz gibi akan derede, karpuzunuzu soğutur.Koyunlarını güden çobana, sürüyü koruyan köpeklere rastlarsınız.Koyunları seversiniz eğer birde sürünün içinde yavru kuzu varsa onların meleyişlerini duyar, onları kucağınıza alıp sevebilirsiniz.Koyun, köpeklerin çıngırak sesleri gelir uzaktan.Yanınıza mangalla birlikte (nevale) kumanyanızı alıp doğayla başbaşa mangal keyfi yaşar.Bahçelerden alabileceğiniz taze süt mısır közler, taze elma ilede sofranızı zenginleştirebilirsiniz.Yerli halktan taze süt alabilirsiniz.Akşam üstü yollarda hayvan sürüleri gelir önünüze. Dağların yamacında gençler, çocuklar istediği kadar bağırarak, seslerinin yankısının geri dönmesini duyabilirler.Doğayla içiçe olmak istiyorsanız, Niğde’ye geldiğinizde Demirkazık’a gitmeniz tavsiye olunur.Günü birlik gidip gelinebilir.İhtiyaçlarınızı Niğde’den karşılayarak tedarikli gitmeniz gerek. Bademdere’ye giderken yol güzergahında tepelerin yamaçlarında kevenler görülür.Eskiden eşşeklerle keven toplamaya gelirlerdi.Kışın saç sobada, tandırda yapma dediğimiz hayvan dışkısından yapılan tezekle birlikte yakılırdı.Artık pek toplayanda kalmadı.Bademdere Kayseriye’de yakındır.Bademdere’liler diğer illerin yanısıra çoğunlukla Adana’ya göç etmişlerdir.İstihtam alanı olmayınca, geçim derdi göçe zorlamıştır.Niğde’de esnaflık yapan, çalışan Bademdere’li vardır.Şehir merkezine vesaitleri vardır.Diğer kasabalara göre uzak olsada genel ihtiyaçları için Niğde’ye gelip giderler. Gerek resim uyarlaması gerekse metin olarak bu yazı serisi www.koyunlum.net sitemiz tarafından derlenerek yazılmış monte edilmiştir.
Çevre köyler: Fesleğen Köyü; Fesleğen köyü, Niğde merkeze 13km uzaklıkta şirin bir yerleşim yeridir. Köyün tarihi hakkında kesin bilgiye ulaşamamış olsak da, Fesleğen Köyünün çok uzun yıllardır yerleşim yeri olduğu anlaşılmaktadır.Köye Niğde merkezden, Fertek ve Koyunlu Kasabalarını geçerek ulaşılabileceği gibi ayrıca Bor ilçesinden de köyü Niğde'ye bağlayan yolları mevcuttur.
Fesleğen köyü, tamamlanmış alt yapısı ve modern görünümü ile Niğde de öncü köylerden biridir. Köyün nüfusu 2000 yılı yapılan sayımlara göre 1562 olarak verilmiştir.
Köy muhtarı Abdullah ALKAN'dır. Köyümüzde faal olan Sağlık Ocağı ve İlköğretim okulu mevcuttur.
Fesleğen Köyü nüfusu yukarıda belirtmiş olduğumuzun kat ve kat fazla olduğu muhakkaktır. Köy halkının büyük bir kısmı işsizlik ve ekonomik sebeplerden dolayı değişik şehirlerde ve yurt dışında yaşamaktadır. Bu illerin başında İstanbul, Ankara, Adana, Mersin ve diğer illerimiz gelmektedir. İstanbul da yaşamakta olan köylüler çoğunlukla Fatih, Gaziosmanpaşa ilçelerinde oturmaktadırlar ve çeşitli işlerde iştigal etmektedirler.
Köyün 1997 yılında kurulmuş olan, Fesleğen Köyü Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği halen aktif olarak devam etmekte olup, çeşitli etkinlikler ile birilik ve yardımlaşma adına çalışmaya devam etmektedir. www.koyunlum.net Site editörümüz tarafından araştırılıp metni yazılıp hazırlanmıştır. |
